Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος (ν. 4936/2022) αποτελεί το βασικό θεσμικό εργαλείο της Ελλάδας για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050. Στο πλαίσιο αυτό, το Άρθρο 19 του νόμου εισάγει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για επιχειρήσεις και εγκαταστάσεις που διαθέτουν περιβαλλοντική αδειοδότηση κατηγορίας Α και δεν εμπίπτουν στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, γνωστό ως EU ETS ή ΣΕΔΕ.
Για τις επιχειρήσεις αυτές, η συμμόρφωση με τον Εθνικό Κλιματικό Νόμο δεν αφορά μόνο μία τυπική υποβολή εγγράφων. Αντίθετα, προϋποθέτει συστηματική ακρίβεια στον υπολογισμό του ανθρακικού αποτυπώματος, τεκμηρίωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, κατάρτιση Εκθέσεων Συμμόρφωσης και σχεδιασμό ουσιαστικών δράσεων μείωσης των εκπομπών.
Τι προβλέπει το Άρθρο 19 του Εθνικού Κλιματικού Νόμου
Το Άρθρο 19 αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες έργων και δραστηριοτήτων που υπάγονται στην περιβαλλοντική αδειοδότηση κατηγορίας Α του ν. 4014/2011 και δεν συμμετέχουν στο EU ETS. Οι υπόχρεες επιχειρήσεις οφείλουν να παρακολουθούν, να υπολογίζουν και να αναφέρουν τις άμεσες και έμμεσες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται με τη λειτουργία τους.
Κεντρικός στόχος του Εθνικού Κλιματικού Νόμου είναι η μείωση των εκπομπών κατά τουλάχιστον 30% έως το 2030, σε σχέση με το έτος βάσης 2019 ή, για νεότερες δραστηριότητες, σε σχέση με το πρώτο έτος πλήρους λειτουργίας τους. Η μείωση αυτή εξετάζεται με βάση την κατάλληλη μονάδα προϊόντος ή έργου, ανάλογα με το είδος της δραστηριότητας.
Ποιες επιχειρήσεις αφορά ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος
Οι επιχειρήσεις που πρέπει να εξετάσουν άμεσα αν υπάγονται στο Άρθρο 19 είναι όσες διαθέτουν Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) κατηγορίας Α και δεν καλύπτονται από το EU ETS. Ενδεικτικά, στους βασικούς κλάδους που μπορεί να επηρεάζονται περιλαμβάνονται:
- Βιομηχανίες τροφίμων και ποτών
- Γαλακτοβιομηχανίες και τυροκομεία
- Οινοποιεία και εμφιαλωτήρια
- Βιομηχανίες πλαστικών και συσκευασίας
- Μονάδες διαχείρισης αποβλήτων και ανακύκλωσης
- Logistics centers και αποθηκευτικοί χώροι
- Λατομεία και εξορυκτικές δραστηριότητες
- Βιομηχανίες χημικών προϊόντων
- Ξενοδοχειακές μονάδες και τουριστικά συγκροτήματα μεγάλης κλίμακας
For each business, a standalone technical review is required, covering its environmental permit, its activity, and its potential inclusion under the provisions of the Greek National Climate Law. Several of those businesses opt for a custom consultation on sustainability, tailored to their own legal requirements.
Ποιοι επαγγελματίες πρέπει να κινητοποιηθούν
Η συμμόρφωση με τον Εθνικό Κλιματικό Νόμο αφορά πολλαπλά επίπεδα διοίκησης και λειτουργίας. Δεν είναι μόνο ευθύνη του περιβαλλοντικού τμήματος, αλλά συνδέεται με την παραγωγή, τη λειτουργία, το compliance, το ESG και τη στρατηγική ανάπτυξης. Ορισμένοι από τους βασικούς επαγγελματίες με αρμοδιότητες λήψης αποφάσεων που καλούνται να δράσουν, είναι οι εξής:
- Environmental Managers
- HSE Managers
- ESG και Sustainability Managers
- Compliance Managers
- Technical Directors
- Plant Managers
- CEOs και General Managers μικρομεσαίων βιομηχανιών
Η έγκαιρη κινητοποίηση των παραπάνω στελεχών είναι κρίσιμη, καθώς η συμμόρφωση απαιτεί εκτενή συλλογή δεδομένων, ακριβή επαλήθευση στοιχείων, καθώς και στρατηγικό σχεδιασμό των δράσεων μείωσης εκπομπών.
Κρίσιμες προθεσμίες συμμόρφωσης
Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος προβλέπει συγκεκριμένες προθεσμίες για τις υπόχρεες επιχειρήσεις. Για τα υφιστάμενα έργα και δραστηριότητες, η αρχική Έκθεση Συμμόρφωσης έπρεπε να υποβληθεί έως την 1η Ιανουαρίου 2026, μαζί με την απαιτούμενη τεκμηρίωση των εκπομπών.
Στη συνέχεια, από το 2026 και για κάθε επόμενο έτος, οι υπόχρεοι φορείς πρέπει να υποβάλλουν έως τις 31 Οκτωβρίου ετήσια έκθεση επαληθευμένων εκπομπών του προηγούμενου έτους. Η τήρηση των προθεσμιών είναι καθοριστική, καθώς η καθυστέρηση ή η ελλιπής συμμόρφωση μπορεί να επιφέρει διοικητικές κυρώσεις και χρηματικά πρόστιμα.
Γιατί ο υπολογισμός του ανθρακικού αποτυπώματος είναι απαραίτητος
Carbon footprint calculation and reporting is the foundation of every compliance action under the Greek National Climate Law. Through this process, businesses will gain a clearer view of the emissions generated by their operations, including those related to fuel consumption, electricity usage, raw materials, transport, and other relevant segments.
Η σωστή αποτύπωση των εκπομπών επιτρέπει σε κάθε επιχείρηση να εντοπίσει τα σημαντικότερα σημεία επιβάρυνσης, να ιεραρχήσει τις σχετικές δράσεις μείωσης και να τεκμηριώσει τη νομική συμμόρφωσή της με τον πλέον αξιόπιστο και επαληθεύσιμο τρόπο.
Από τη νομική συμμόρφωση στο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος –και ειδικά το Άρθρο 19 αυτού– δημιουργούν ένα νέο πλαίσιο ευθύνης για επιχειρήσεις με σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η συμμόρφωση με τις επιταγές του δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως νομική υποχρέωση. Αντίθετα, δύναται να αποτελέσει σπουδαίο εργαλείο βελτίωσης της λειτουργίας, ανταγωνιστικότητας και αναγνωρισιμότητας μιας επιχείρησης.
Οι επιχειρήσεις που οργανώνουν έγκαιρα τα δεδομένα τους και υιοθετούν σχέδια μείωσης εκπομπών μπορούν να πετύχουν καλύτερη ενεργειακή απόδοση, μείωση του λειτουργικού κόστους, ενίσχυση του προφίλ τους ως προς την Περιβαλλοντική, Κοινωνική και Εταιρική Διακυβέρνηση, καθώς και καλύτερη ανταπόκριση σε απαιτήσεις πελατών, χρηματοδοτικών φορέων και συνεργατών.
Πώς μπορεί να υποστηρίξει η Ecostart S.A.
Ecostart S.A. supports businesses that fall, or may fall, under Article 19 of the National Climate Law, offering integrated technical and environmental compliance services for companies operating both in Greece and abroad. Οι υπηρεσίες μας περιλαμβάνουν:
- Έλεγχο υπαγωγής στο Άρθρο 19 του ν. 4936/2022
- Υπολογισμό ανθρακικού αποτυπώματος
- Εκπόνηση Εκθέσεων Συμμόρφωσης
- Προετοιμασία επαληθευμένων εκθέσεων εκπομπών
- Σχεδιασμό Σχεδίων Μείωσης Εκπομπών
- Υποστήριξη σύμφωνα με ISO 14064-1 και το GHG Protocol
- ESG και Sustainability Reporting
- Συνεργασία με διαπιστευμένους φορείς επαλήθευσης και υποστήριξη κατα τη διαδικασια επαλήθευσης απο φορεα
- Υποστήριξη για τη καταθεση της εκθεσης στην αρμοδια αρχη (ΗΜΑ, ΟΦΥΠΕΚΑ)
Με εξειδικευμένη τεχνική γνώση και εμπειρία σε ζητήματα περιβάλλοντος και βιωσιμότητας, η Ecostart S.A. μπορεί να βοηθήσει την επιχείρησή σας να ανταποκριθεί έγκαιρα και αποτελεσματικά στις απαιτήσεις του Εθνικού Κλιματικού Νόμου, μετατρέποντας τη νομική συμμόρφωση σε μια οργανωμένη και ουσιαστική διαδικασία περιβαλλοντικής αναβάθμισης.